Fast & Furious: từ phim đua xe đường phố đến loạt bom tấn hơn 7 tỷ USD

Fast & Furious bắt đầu năm 2001 như một phim tầm trung về giới đua xe đường phố ở Los Angeles, dựa trên một bài báo tạp chí. Từ phần năm, Fast Five (2011), loạt phim chuyển hẳn sang phim cướp và hành động siêu cấp, xe hơi kéo két sắt, nhảy giữa các toà nhà, rơi từ máy bay. Đến nay loạt phim có hơn mười tác phẩm chính và phụ, tổng doanh thu toàn cầu vượt 7 tỷ USD.

Khởi đầu từ một bài báo về đua xe ở New York

Năm 1998, tạp chí Vibe đăng bài "Racer X" của nhà báo Ken Li, kể về một nhóm đua xe đường phố ở Queens, New York, với những chiếc Honda Civic độ và cuộc sống ban đêm quanh họ. Đạo diễn Rob Cohen và nhà sản xuất Neal H. Moritz đọc bài báo, mua quyền và chuyển bối cảnh sang Los Angeles.

The Fast and the Furious (2001) có Paul Walker đóng Brian O'Conner, cảnh sát chìm trà trộn vào nhóm của Dominic Toretto (Vin Diesel), một tay đua bị nghi đứng sau những vụ cướp xe tải chở hàng điện tử. Phim tốn khoảng 38 triệu USD và thu về hơn 200 triệu USD trên toàn cầu, một thành công lớn với kinh phí đó.

Văn hoá xe độ Nhật

Điều làm phần đầu khác biệt là nó đưa lên màn ảnh lớn một tiểu văn hoá thật: xe Nhật đời cuối thập niên 1990 như Toyota Supra, Mitsubishi Eclipse, Honda Civic, được độ động cơ, sơn decal, gắn đèn neon gầm và hệ thống phun nitơ. Nhiều khán giả trẻ lúc đó lần đầu thấy giới của mình trên phim Hollywood.

Dòng thời gian các phần phim

Một chi tiết hay làm người xem bối rối: Tokyo Drift ra mắt năm 2006 nhưng xét theo trình tự câu chuyện thì diễn ra sau phần 6. Nhân vật Han được khán giả yêu thích đến mức các phần sau phải lùi dòng thời gian để giữ anh lại.

Tokyo Drift và cái tên Keiichi Tsuchiya

Tokyo Drift là phần ít liên quan nhất tới dàn nhân vật chính nhưng lại được giới mê xe đánh giá cao. Phim đưa drift, lối đánh lái cho đuôi xe trượt có kiểm soát qua khúc cua, ra khán giả toàn cầu. Keiichi Tsuchiya, tay đua Nhật được gọi là "Drift King" và là người góp phần lớn phổ biến kỹ thuật này, xuất hiện ngắn trong phim với vai một người câu cá trên bến cảng, đồng thời tham gia tư vấn cảnh drift.

Drift trong phim được quay trên các bãi và đường đã phong toả, với tay lái chuyên nghiệp. Ngoài đời, drift là môn thi đấu có giải chuyên nghiệp, diễn ra trên đường đua kín.

Fast Five: bước ngoặt sang phim cướp

Đến phần 4, loạt phim có dấu hiệu đuối sức. Đạo diễn Justin Lin và biên kịch Chris Morgan quyết định đổi thể loại: Fast Five là phim cướp ngân hàng kiểu nhóm đông người, đặt ở Rio de Janeiro. Dwayne Johnson vào vai đặc vụ Luke Hobbs, đối trọng cơ bắp với Dom.

Cảnh nổi tiếng nhất là hai chiếc Dodge Charger kéo cả một két sắt khổng lồ lao qua phố, quét sạch mọi thứ trên đường. Phần lớn được quay thật ở Puerto Rico, nơi đóng vai Rio. Đội làm phim dựng nhiều phiên bản két sắt: có cái rỗng ruột để kéo nhanh, có cái gắn động cơ và người lái giấu bên trong để điều khiển hướng trượt.

Fast Five thành công vượt mọi phần trước. Từ đây công thức đã rõ: mỗi phần một phi vụ, một đội, một pha xe hơi ở quy mô ngày càng phi lý, và chủ đề "gia đình" được nhắc liên tục.

Furious 7 và sự ra đi của Paul Walker

Ngày 30 tháng 11 năm 2013, khi Furious 7 đang quay dở, Paul Walker qua đời ở Santa Clarita, California, trong một tai nạn xe hơi ngoài đời. Anh ngồi ghế phụ của một chiếc Porsche Carrera GT do bạn anh, Roger Rodas, lái. Tai nạn không liên quan đến phim trường.

Việc quay bị dừng. Kịch bản được viết lại, và hai em trai của Walker là Caleb và Cody đóng thế cho những cảnh còn thiếu, kết hợp với kỹ xảo khuôn mặt do Weta Digital thực hiện. Đoạn kết, hai chiếc xe chạy song song rồi rẽ hai ngả trên nền ca khúc "See You Again", là lời tạm biệt dành cho Walker. Furious 7 thu khoảng 1,5 tỷ USD, cao nhất của loạt phim.

Thả xe từ máy bay: thật hay giả

Trong Furious 7, cả đội lái xe ra khỏi khoang máy bay vận tải ở trên cao, dù bung, rồi đáp xuống đường núi. Pha này có phần thật: đoàn làm phim thả những chiếc xe thật từ máy bay trên sa mạc Arizona, có người quay phim nhảy dù theo để ghi hình xe rơi. Người ngồi trong xe khi tiếp đất là kỹ xảo và cảnh quay riêng ở mặt đất.

Vì sao loạt phim bị chê mà vẫn đông khán giả

Giới phê bình thường chê các phần sau phi lý: xe bay giữa hai toà nhà ở Abu Dhabi, xe đua tàu ngầm trên băng, một chiếc Pontiac Fiero gắn tên lửa bay vào quỹ đạo trong F9. Nhưng loạt phim không giả vờ là thật nữa. Nó trở thành một dạng phim siêu anh hùng, trong đó siêu năng lực là tay lái.

• Dàn diễn viên đa sắc tộc: từ đầu loạt phim đã có diễn viên da màu, gốc Latin, gốc Á ở vai chính, điều chưa phổ biến ở bom tấn Hollywood thập niên 2000.
• Đi khắp thế giới: mỗi phần một bối cảnh mới, Tokyo, Rio, London, Abu Dhabi, Havana, Rome.
• Cảnh thật vẫn còn nhiều: dù kỹ xảo tăng dần, nhiều pha xe hơi vẫn quay bằng xe thật và đóng thế thật.

Đừng mang phim ra đường thật

Loạt phim mở đầu bằng đua xe đường phố, và đó là thứ ngoài đời giết người. Chính Paul Walker mất trong một tai nạn tốc độ cao, dù không phải khi đua.

Ở Việt Nam, đua xe trái phép trên đường giao thông bị cấm theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bị xử phạt hành chính nặng, bị tịch thu phương tiện, và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự năm 2015 với tội đua xe trái phép (Điều 266) và tội tổ chức đua xe trái phép (Điều 265). Người cổ vũ, tụ tập cũng có thể bị xử lý.

Người thật sự muốn lái nhanh thì có lối đi hợp pháp: các khoá học lái xe thể thao trên đường đua kín, các giải đua nghiệp dư được cấp phép, hoặc mô phỏng đua xe. Xe độ cũng phải tuân theo quy định về cải tạo phương tiện và được kiểm định.

Góc nhìn hôm nay: xem theo thứ tự nào

Người mới có hai cách xem:

1. Theo năm ra rạp: dễ nhất, thấy được loạt phim thay đổi thể loại thế nào.
2. Theo dòng thời gian câu chuyện: phần 1, 2, 4, 5, 6, rồi Tokyo Drift, sau đó 7, 8, 9, 10. Cách này giúp hiểu số phận Han.

Nếu chỉ có thời gian cho ba phần, hãy xem phần đầu (để hiểu gốc), Fast Five (bước ngoặt) và Furious 7 (đỉnh cao cảm xúc).