Cảnh rượt đuổi trong phim James Bond: từ Aston Martin DB5 đến Skyfall

Cảnh rượt đuổi là phần không thể thiếu của phim James Bond từ khi chiếc Aston Martin DB5 xuất hiện trong Goldfinger (1964). Hơn sáu thập kỷ, loạt phim đã rượt bằng xe hơi, xe tăng, thuyền máy, ván trượt tuyết, mô tô trên mái chợ và cả chiếc Citroën 2CV bé xíu, và đã lập nhiều kỷ lục đóng thế được Guinness ghi nhận. Bond được nhớ không chỉ vì xe đẹp mà vì mỗi thời kỳ lại có một kiểu rượt đuổi riêng.

Goldfinger và chiếc xe có đồ chơi kỹ thuật

Trong tiểu thuyết của Ian Fleming, Bond lái nhiều loại xe, nhưng chính bộ phim Goldfinger (1964) đã gắn anh với Aston Martin. Chiếc DB5 màu bạc có súng máy giấu sau đèn, khiên chống đạn bật lên sau đuôi, lưỡi dao xé lốp chìa ra từ trục bánh và ghế phóng bật hành khách ra ngoài. Cảnh rượt trong khu nhà máy của Goldfinger ở Thuỵ Sĩ không dài, nhưng nó đặt ra công thức: rượt đuổi trong phim Bond là nơi trình diễn mẹo kỹ thuật, không chỉ tốc độ.

DB5 trở thành chiếc xe nổi tiếng nhất trong lịch sử điện ảnh và được đưa trở lại nhiều lần, từ GoldenEye (1995) đến Skyfall (2012) và No Time to Die (2021).

Các cảnh rượt đuổi đáng nhớ theo thời gian

Thời Roger Moore: những pha nhào lộn có tính toán

Thuyền bay qua đường trong Live and Let Die

Cảnh rượt thuyền máy dài trên vùng đầm lầy bang Louisiana là một trong những đoạn hành động lớn nhất của Bond thập niên 1970. Đỉnh điểm là cú thuyền lao khỏi mặt nước, bay qua một con đường rồi rơi xuống phía bên kia. Đoàn làm phim dựng dốc nhảy trên bờ và thử nhiều lần. Cú nhảy từng được ghi nhận là kỷ lục nhảy thuyền vào thời điểm đó.

Cú lật xoắn ốc trong The Man with the Golden Gun

Năm 1974, Bond lái chiếc AMC Hornet lao lên một cây cầu gãy, bay qua sông và xoay trọn một vòng quanh trục dọc trước khi tiếp đất. Pha này không có kỹ xảo. Quỹ đạo được tính trên máy tính tại một phòng thí nghiệm hàng không ở Mỹ, đoạn dốc được thiết kế theo số liệu đó, và người đóng thế Loren "Bumps" Willert thực hiện thành công ngay lần đầu.

Điều trớ trêu là bộ phim chồng lên cú nhảy tiếng huýt sáo trượt nốt kiểu phim hoạt hình, làm khán giả tưởng là trò hề. Đây là bài học thường được nhắc trong nghề: âm thanh có thể làm hỏng cả một pha đóng thế thật.

Chiếc 2CV trong For Your Eyes Only

Năm 1981, sau những phim đầy đồ chơi công nghệ, loạt phim chọn cách ngược lại. Bond mất chiếc Lotus và phải chạy trốn trong chiếc Citroën 2CV vàng của cô gái Bond, một chiếc xe nổi tiếng là chậm và yếu. Cảnh rượt trên đường quê và rừng ô liu dí dỏm mà vẫn căng, do đội của Rémy Julienne, chuyên gia đóng thế xe hơi người Pháp, thực hiện. Julienne sau đó làm cho nhiều phim Bond thập niên 1980.

GoldenEye và cảnh xe tăng

Pierce Brosnan ra mắt vai Bond năm 1995 với cảnh lái xe tăng T-55 rượt chiếc xe của kẻ địch qua đường phố St. Petersburg, đâm xuyên tường, húc đổ tượng. Một phần được quay ở St. Petersburg, phần lớn pha phá hoại được thực hiện trên phim trường dựng lại phố ở Anh. Xe tăng là xe thật, nặng hàng chục tấn, khiến việc điều khiển trên phim trường là bài toán an toàn lớn.

Một chi tiết với khán giả Việt

Trong Tomorrow Never Dies (1997), Bond và nữ điệp viên Wai Lin bị còng tay vào nhau và cùng lái mô tô BMW thoát khỏi trực thăng truy đuổi. Câu chuyện đặt ở Sài Gòn, nhưng theo các tài liệu sản xuất, việc quay ở Việt Nam không thực hiện được nên đoàn phim dựng bối cảnh ở Bangkok, Thái Lan.

Thời Daniel Craig: thô hơn, thật hơn

Từ Casino Royale (2006), loạt phim chịu ảnh hưởng của phim Jason Bourne: ít đồ chơi, nhiều va chạm, nhân vật bị thương thật.

Bảy vòng lật xe

Trong Casino Royale, Bond đánh lái gấp để tránh người nằm giữa đường, chiếc Aston Martin DBS lật liên tiếp. Vì DBS thấp và trọng tâm thấp, nó không chịu lật bằng dốc nhảy thông thường. Đội đóng thế phải gắn một ống phóng khí nén phía dưới để hất xe lên. Người lái đóng thế Adam Kirley thực hiện pha này, xe lật 7 vòng, được Guinness ghi nhận là kỷ lục lật xe bằng ống phóng trong phim vào thời điểm đó. Kỷ lục này giữ gần hai thập kỷ trước khi bị phim The Fall Guy (2024) vượt qua.

Rượt bộ trên công trường

Cũng trong Casino Royale, cảnh rượt đuổi mở màn là rượt bộ: Bond đuổi một kẻ đánh bom chạy kiểu parkour, nhảy giữa các cần cẩu. Người đóng kẻ chạy là Sébastien Foucan, một trong những người sáng lập môn free running. Rượt đuổi không cần xe vẫn ngộp thở nếu chuyển động đủ thật.

Mái chợ Istanbul trong Skyfall

Skyfall mở đầu bằng cảnh rượt mô tô trên mái chợ lớn của Istanbul, sau đó chuyển lên nóc một đoàn tàu hoả, nơi Bond dùng máy xúc đang chở trên toa để xé thùng tàu. Pha mô tô được quay trên mái thật của khu chợ, chứ không phải mái dựng trong phim trường, và khán giả cảm nhận được độ trơn, độ dốc của từng mảng mái.

Rome về đêm trong Spectre

Spectre (2015) có cảnh rượt đêm giữa chiếc Aston Martin DB10, mẫu xe được chế tạo riêng cho phim, và chiếc Jaguar C-X75, dọc bờ sông Tiber và qua các con phố quanh Vatican. Thành phố cho đóng cửa nhiều tuyến phố vào ban đêm để quay.

Vì sao rượt đuổi kiểu Bond khác các loạt phim khác

• Bối cảnh du lịch: rượt đuổi trong phim Bond gần như luôn ở một địa danh đẹp, núi Alps, Venice, Rome, Istanbul. Cảnh rượt cũng là bưu thiếp.
• Hài hước giữa nguy hiểm: thời Moore, rượt đuổi thường kèm một câu đùa, một người qua đường kinh ngạc. Thời Craig bớt hẳn chi tiết này.
• Đóng thế thật là truyền thống: các nhà sản xuất của EON Productions từ lâu tự hào với những pha quay thật, và nhiều kỷ lục Guinness đã được lập tại phim trường Bond.
• Mở màn trước tên phim: nhiều phim Bond đặt cảnh rượt hay nhất trước phần chữ mở đầu, để khán giả bị cuốn ngay từ phút đầu tiên.

Góc nhìn hôm nay: xem lại Bond ra sao

Không cần xem hết hơn hai chục phim. Ai muốn hiểu cách rượt đuổi thay đổi có thể xem Goldfinger, The Spy Who Loved Me, For Your Eyes Only, GoldenEye, Casino Royale và Skyfall. Sáu phim cho thấy đủ các giai đoạn: đồ chơi công nghệ, hài hước, trở về giản dị, hoành tráng, và thô ráp.

Ai mê xe nên để ý các triển lãm xe Bond hay được tổ chức ở Anh và châu Âu, nơi trưng bày xe thật từng dùng khi quay, kèm cả xe hỏng sau các pha đóng thế. Các bản phát hành tại gia của loạt phim cũng thường có phim tài liệu hậu trường về đóng thế, đáng xem hơn nhiều bài tổng hợp trên mạng.